Radość Ewangelii

„Uważajcie, aby nikt nie odpłacał złem za zło, ale sobie nawzajem i wszystkim zawsze starajcie się wyświadczać dobro. Zawsze się radujcie, nieustannie się módlcie, za wszystko dziękujcie. Taka jest bowiem wola Boga w Jezusie Chrystusie wobec was” (1 Tes 5,15-18).

Gdybyśmy patrzyli na świat przez ekran naszego telewizora lub budowali nasze poznanie rzeczywistości na podstawie tego, co piszą gazety, moglibyśmy odnieść wrażenie, że nasz świat, a nasz Kościół katolicki w szczególności, pogrążony jest w głębokim kryzysie – i niestety wielu temu złudzeniu ulega. Dochodzi do tego, że sami katolicy zaczynają mówić o głębokim kryzysie w Kościele. Inni natomiast, niejako przyznając się do „winy”, obwarowują się przeciwko „złemu światu, który nas prześladuje” i odpierają ataki sami ten „grzeszny świat” ostro atakując.

Z tego pełnego napięcia zamknięcia się w sobie, które tchnie przede wszystkim głębokim smutkiem, wybudzić nas pragnie Papież Franciszek, który w swoim ostatnim dokumencie o znamiennym tytule „Radość Ewangelii” pisze: „Kiedy życie wewnętrzne zamyka się we własnych interesach, nie ma już miejsca dla innych, nie liczą się ubodzy, nie słucha się już więcej głosu Bożego, nie doświadcza się słodkiej radości z Jego miłości, zanika entuzjazm czynienia dobra. To niebezpieczeństwo nieuchronnie i stale zagraża również wierzącym. Ulega mu wielu ludzi i stają się osobami urażonymi, zniechęconymi, bez chęci do życia. Nie jest to wybór życia godnego i pełnego; nie jest to pragnienie, jakie Bóg żywi względem nas; nie jest to życie w Duchu rodzące się z serca zmartwychwstałego Chrystusa” (EG 2). Nieco dalej zaś, nawiązując do relacji chrześcijan z ludźmi niewierzącymi, Papież przypomina nam: „zauważmy, że ewangelizacja jest istotnie związana z głoszeniem Ewangelii tym, którzy nie znają Jezusa Chrystusa lub zawsze Go odrzucali. Wielu z nich, ogarniętych tęsknotą za obliczem Boga, szuka Go w skrytości, również w krajach o starej tradycji chrześcijańskiej. Wszyscy mają prawo przyjąć Ewangelię. Chrześcijanie mają obowiązek głoszenia jej, nie wykluczając nikogo, nie jak ktoś, kto narzuca nowy obowiązek, ale jak ktoś, kto dzieli się radością, ukazuje piękną perspektywę, wydaje upragnioną ucztę. Kościół nie rośnie przez prozelityzm, ale «przez przyciąganie¹»” (EG 14).

„Spotkaliśmy Pana!” – radość Zmartwychwstania

Co jest źródłem atrakcyjności chrześcijaństwa, skąd się bierze jego „siła przyciągania”? – z osobistego spotkania z Chrystusem Zmartwychwstałym. Papież Franciszek wielokrotnie przypomina to w swoim dokumencie „Evangelii Gaudium”, w swoich przemówieniach i kazaniach, i ostatnio powtórzył to polskim biskupom, którzy odwiedzili go w Rzymie podczas wizyty ad limina: „religia chrześcijańska nie jest abstrakcyjną wiedzą, ale egzystencjalną znajomością Chrystusa, osobistą relacją z Bogiem, który jest miłością. Być może trzeba położyć większy nacisk na kształtowanie wiary przeżywanej jako relacja, w której doświadcza się radości bycia kochanym i zdolnym do kochania”². Przytoczmy raz jeszcze słowa z ostatniego dokumentu Papieża Franciszka: „prymat zawsze należy do Boga, który zechciał nas powołać do współpracy z Nim i pobudzać nas mocą swego Ducha. Prawdziwa nowość to ta, którą sam Bóg chce w sposób tajemniczy wprowadzić, którą On inspiruje, którą On prowokuje, którą On kieruje i której towarzyszy na tysiąc sposobów. W całym życiu Kościoła powinno się zawsze wskazywać, że inicjatywa należy do Boga, który „pierwszy nas umiłował” (1 J 4, 19), i że „tym, który daje wzrost, jest Bóg” (por. 1 Kor 3, 7). To przekonanie pozwala nam zachować radość w zadaniu tak bardzo wymagającym i stanowiącym wyzwanie, angażującym całe nasze życie” (EG 12).

Świadkowie prowadzący do spotkania

Z osobistego spotkania ze Zmartwychwstałym Chrystusem Zmartwychwstałym płynie radość i chęć naśladowania Boga w Jego dialogu miłości ze światem i z człowiekiem. Kto nie spotkał Chrystusa osobiście, niegdy nie wyjdzie na spotkanie drugiego człowieka i kto nie spotkał Chrystusa, nie jest w stanie zrozumieć ewangelicznego zaangażowania chrześcijan. Przytoczmy na koniec słowa najstarszego listu świętego Pawła jaki mamy zachowany w Nowym Testamencie, w którym Apostoł Narodów pisze do chrześcijan w Tesalonikach: „Prosimy was, bracia, abyście napominali niesfornych, pocieszali bojaźliwych, umacniali słabych, wszystkim okazywali cierpliwość. Uważajcie, aby nikt nie odpłacał złem za zło, ale sobie nawzajem i wszystkim zawsze starajcie się wyświadczać dobro. Zawsze się radujcie, nieustannie się módlcie, za wszystko dziękujcie. Taka jest bowiem wola Boga w Jezusie Chrystusie wobec was. Ducha nie gaście, proroctw nie lekceważcie, wszystko badajcie, zachowujcie to, co dobre, od wszelkiego zła się powstrzymujcie” (1 Tes 5,14-22). Niech raość płynąca ze spotkania ze Zmartwychwstałym Chrystusem będzie i naszym udziałem!

1 W oryginale hiszpańskim Papież używa tu słowa „atracción“ = atrakcyjność, przyciąganie, zafascynowanie

2 http://ekai.pl/wydarzenia/watykan/x75214/papiez-wezwal-kosciol-w-polsce-do-nawrocenia-duszpasterskiego/?page=3

Odkryć (na nowo) kochającego Ojca

„Podwójne zło popełnił mój naród: opuścili Mnie, źródło żywej wody, żeby wykopać sobie cysterny, cysterny popękane, które nie utrzymują wody” (Jr 2,13).

W Środę Popielcową, podczas ceremonii posypania głów popiołem, kapłan kieruje do nas słowa zaczerpnięte z Ewangelii świętego Marka : „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię” (Mk 1,15). Tak wołał Jezus do swoich współczesnych zachęcając ich do wstąpienia na drogę Królestwa Bożego – Metanoeite! – nawróćcie się, zmieńcie sposób myślenia! Podobne słowa pozostawił nam święty Paweł w liście do Rzymian: „Nie dostosowujcie się do tego świata, ale dajcie się przemienić przez odnowienie myśli, abyście potrafili rozpoznać co jest wolą Boga, co jest dobre, co Mu się podoba i co jest doskonałe” (Rz 12,2). O to też zasadniczo chodzi w tym okresie odnowy, jakim jest Wielki Post – o otwarcie oczu, o przebudzenie, o zmianę sposobu myślenia, o przewartościowanie na nowo naszej rzeczywistości stawiając ponownie na pierwszym miejscu to, co najważniejsze.

Inspirująco brzmi cytowany na wstępie tekst proroka Jeremiasza, który zapraszał swoich współczesnych do powrotu do Boga używając bardzo wymownego symbolu wody, która była i jest w realiach pustynnych niezbędna do przeżycia. „Dlaczego odeszliście od Boga, który jest źródłem życia – ożywczej wody, i gasicie pragnienie wodą, którą gromadzicie w mozolnie kopanych przez was cysternach, które nie dość, że są popękane, to jeszcze zawierają wodę, która tchnie stęchlizną” – tak sparafrazować możemy te słowa proroka Jeremiasza.

Otworzyć oczy, zacząć rozsądnie myśleć i odkryć na nowo w Bogu źródło żywej wody – prawdziwe źródło życia.

Zaślepieni synowie...

Zdarzenia przytoczone w przypowieści są bardzo prawdopodobne. Zgodnie z prawem ojciec mógł przed śmiercią podzielić majątek pomiędzy swoje potomstwo (por. 1 Krl 1-2). Młodszemu z dwóch braci przypadała nie tyle połowa, co trzecia część wszystkich posiadłości.

„Dalekie strony“ (Łk 15,13), gdzie udał się młodszy syn po otrzymaniu swojej części majątku, oznaczać mogą nie tyle odległość geograficzną (nie ma żadnej wzmianki o długości podróży; i przyjąć należy, że podróż odbywała się pieszo), co oddalenie się i dystans w stosunku do ojca. Młodszy syn udał się na poszukiwanie wolności z dala od ojca.

Warto również zwrócić uwagę, że tekst nie precyzuje, w jaki sposób młodszy syn stracił swój majątek. Mówi się jedynie, że żył „rozrzutnie" (Łk 15,13), a dopiero po jego powrocie starszy brat powie o nim pogardliwie, że „roztrwonił majątek z nierządnicami" (Łk 15,30). Faktem jest, że młodszy syn, żyjąc rozrzutnie, stracił cały swój majątek i znalazł się w skrajnej biedzie. Ten, który szukał wolności i niezależności, znalazł się na dnie upokorzenia - jako najemnik zajmujący się wypasem świń. Jeśli już sam status najemnika świadczył o jego upadku, to fakt pasienia świń - zwierząt uważanych za nieczyste i kojarzonych z pogaństwem - to jego upokorzenie bardziej jeszcze pogłębiał. Nie tylko pasł świnie, ale  musiał jeszcze wykradać im jedzenie! W tej sytuacji, znajdując się w całkowitej biedzie i poniżeniu, „poszedł po rozum do głowy" i zaczął tęsknić za dawnym życiem u boku swego ojca.

Świadomy swego błędu, który nazywa grzechem, uznaje się za winnego i sam nakłada na siebie karę: „ojcze, zgrzeszyłem przeciw niebu i względem ciebie. Nie jestem już godny nazywać się twoim synem. Uczyń mnie choćby jednym ze swoich najemników” (Łk 15,18-19). Warto zauważyć, że nie wierzy on, że Ojciec może mu przebaczyć. Ojciec jednak nie traktuje go według litery prawa (por. Pwt 21,20), lecz daje się ponieść swej ojcowskiej miłości. Wzruszony powrotem syna nie słucha jego samooskarżenia i serdecznym uściskiem i pocałunkiem wyraża mu przebaczenie i miłość. Strojna szata, sandały na nogach i pierścień na ręku są zewnętrznymi znakami potwierdzającymi przywrócenie synowi jego godności. Nawrócenie syna oraz radość ojca znajdują uwieńczenie w zorganizowanej spontanicznie uczcie.

O starszym synu mówi się w tej przypowieści, że „przebywał na polu” (Łk 15,25). Może nie tak daleko, jak syn młodszy, ale również w oddaleniu od ojca i od brata. Dystans w stosunku do brata wyraża on w rozmowie z ojcem – nie mówi on o nim „mój brat", lecz „ten syn twój, który roztrwonił twój majątek z nierządnicami" (Łk 15,30). Wyraźny jest także jego dystans w stosunku do ojca. O swojej relacji z ojcem mówi on w kategoriach posłusznej „służby": „Oto tyle lat ci służę i nie przekroczyłem nigdy twojego nakazu" (Łk 15,29). Starszy syn, podobnie jak i młodszy, doświadcza uzdrawiającej miłości ojca. Przede wszystkim dowiaduje się, że nie jest sługą, lecz synem, i że ma pełny udział w dziedzictwie swego ojca: „moje dziecko, ty zawsze jesteś przy mnie i wszystko moje do ciebie należy" (Łk 15,31). Następnie uzdrowiona zostaje jego więź z bratem: „trzeba się weselić i cieszyć z tego, że ten brat twój był umarły, a znów ożył, zaginął, a odnalazł się" (Łk 15,32).

… miłosiernego Ojca

W kontekście, w którym Jezus opowiada tę przypowieść łatwo znaleźć odniesienia do postaci w niej występujących. Młodszy syn reprezentuje wszystkich tych, którzy żyją z dala od Boga – tych wywodzących się z Narodu Wybranego, lecz żyjących na marginesie, uważanych za grzeszników zasługujących na potępienie, oraz pogan nie należących do Narodu Wybranego, i stąd zasługujących na pogardę. Starszy natomiast syn uosabia tych, którzy swoją relację z Bogiem opierają na rygorystycznym przestrzeganiu prawa – wszystkich tych, którzy czują się przed Bogiem usprawiedliwieni przez swoją wierność prawu i wypełnianiu wszystkich jego nakazów.

            Tak jednym, jak i drugim, w postaci miłosiernego ojca Jezus objawia prawdziwe oblicze Boga –  Ojca wychodzącego naprzeciw wszystkim z miłością.

            A jaka jest moja relacja z Ojcem? Czy potrafię zawierzyć Jego miłości? Mamy czterdzieści dni, by to przemyśleć...

Wierzę w Syna Bożego

„Jezus zaś zawołał donośnym głosem i oddał ducha. Zasłona w świątyni rozdarła się na dwie części, od góry aż do dołu. Setnik natomiast, który stał naprzeciw, widząc, że w ten sposób oddał ducha, powiedział: Naprawdę, ten Człowiek był Synem Boga” (Mk 15,38-39).

W styczniowym numerze „Misjonarza”, zgłębiając przesłanie święta Chrztu Pańskiego, sięgnęliśmy do pierwszego rozdziału Ewangelii według świętego Marka, gdzie znajdujemy piękny obraz przedstawiający Chrzest Jezusa. Warto jednak poświęcić całej tej ewangelii więcej uwagi z tego względu, że towarzyszy nam ona w liturgii mszalnej od połowy stycznia – konkretnie od poniedziałku po Chrzcie Pańskim – aż do środy Popielcowej – czyli przez cały ten miesiąc. Jest jeszcze inny powód, z racji którego ta ewangelia może być dla nas przydatna, a mianowicie hasło na ten rok duszpasterski – „Wierzę w Syna Bożego”.

Jezus jest Synem Bożym

Ewangelista Marek rozpoczyna swoje dzieło słowami: „Początek Dobrej Nowiny o Jezusie Chrystusie, Synu Boga”. Słowami tymi, które stanowią swego rodzaju tytuł całej Ewangelii, Ewangelista zdaje się nam mówić: Ukażę wam w tym dziele, że Jezus z Nazaretu jest oczekiwanym Mesjaszem i jest Synem – czyli obrazem – Boga. Poza tym wersetem tytułowym, określenie „Syn Boży” pojawia się jeszcze pięć razy w Ewangelii według świętego Marka: dwa razy w głosie rozlegającym się z nieba (Mk 1,11; 9,7), dwa razy używają go ludzie w odniesieniu do Jezusa (Mk 14,61;15,39) i raz pojawia się ono w ustach demonów (Mk 5,7). Poza tym ostatnim przypadkiem, gdzie w trakcie cudu demon, który wie doskonale kim  jest Jezus, mówi do Niego: „Czego chcesz ode mnie, Jezusie, Synu Boga żywego” (Mk 5,7), określenie „Syn Boży” pojawia się w kluczowych momentach Ewangelii markowej i służy stopniowemu odkrywaniu tożsamości Jezusa. Przyjrzyjmy się temu bliżej...

W momencie chrztu Jezusa w Jordanie, na początku Jego działalności, rozlega się z nieba głos: „Ty jesteś moim umiłowanym Synem, w Tobie mam upodobanie” (Mk 1,11). Warto zauważyć, że słowa te są skierowane do Jezusa i najprawdopodobniej tylko On je słyszy. Ale dzięki ewangeliście poznajemy je i my, czytający markowy opis tego wydarzenia, i wiemy, że Jezus od samego początku swojej działalności publicznej miał świadomość bycia Synem Boga i jako taki realizował swoją misję.

Mniej więcej w połowie Ewangelii, w dziewiątym jej rozdziale, zaraz po tym jak Jezus, po całym szeregu zdziałanych przez siebie cudów i znaków pytał uczniów o to, jak odbierają go ludzie, za kogo go uważają, i odkrył, że różne grupy – nie wyłączając Jego uczniów – różnie Go odbierały, czasem nawet bardzo opacznie (por. Mk 8,27-34), ma miejsce scena  cudownego przemienienia Jezusa na górze (Mk 9,2-13). Wydarzenie to, które możemy porównać do opowiedzenia komuś ostatniego odcinka fascynującego serialu, po czym wszystko już jest jasne i mniej tajemnicze, ma pomóc uczniom nie zwątpić w Jezusa w obliczu piętrzących się trudności – jest objawieniem Jego prawdziwego oblicza – oblicza Syna Bożego. Podczas tego wydarzenia, w kluczowym jego momencie, z nieba znowu rozlega się głos, tym razem skierowany właśnie do uczniów: „Ten jest mój Syn umiłowany, Jego słuchajcie!” (Mk 9,7).

W kulminacyjnym momencie Ewangelii, gdy Jezus całkowicie bezbronny i opuszczony przez wszystkich, samotny stoi przed Sanhedrynem i jest sądzony w groteskowym procesie o bluźnierstwo, czyli obrazę Boga przez nazwanie się Jego Synem, Arcykapłan zadaje mu uroczyście bezpośrednie pytanie: „Czy Ty jesteś Mesjasz, Syn Błogosławionego?”,  i słyszy w odpowiedzi: „Ja jestem!” (Mk 14,61-62). Ta odpowiedź Jezusa – „Ja jestem!” – to nie tylko potwierdzająca odpowiedź na zadanie mu pytanie, ale to użycie przez Jezusa w odniesieniu do siebie imienia Bożego, które zostało objawione Mojżeszowi: „Odpowiedział Bóg Mojżeszowi: «JESTEM, KTÓRY JESTEM». I dodał: «Tak powiesz synom Izraela: JESTEM posłał mnie do was»” (Wj 3,14). Jesteśmy tu świadkami pełnego objawienia Boga: w całkowitym opuszczeniu, w słabości i bezsilności objawia się wszechmogący Bóg, który z miłości do człowieka „umniejszył samego siebie, gdyż przyjął postać sługi i stał się podobny do ludzi. A w tym co zewnętrzne dał się poznać jako człowiek i uniżył samego siebie, gdyż był posłuszny aż do śmierci, i to do śmierci na krzyżu” (Flp 2,7-8).

Dlatego też po raz ostatni, jako przykład wiary w to objawienie Boga, określenie „Syn Boży” pojawia się w Ewangelii markowej w ustach poganina – żołnierza rzymskiego, który był naocznym świadkiem śmierci Jezusa: „Jezus zawołał donośnym głosem i oddał ducha. A  zasłona w świątyni rozdarła się na dwie części, od góry aż do dołu. Setnik natomiast, który stał naprzeciw, widząc, że w ten sposób oddał ducha, powiedział: Naprawdę, ten Człowiek był Synem Boga” (Mk 15,37-39).

Wielokrotnie powtarzane w kluczowych momentach Ewangelii określenie „Syn Boży” przypomina kamienie milowe stawiane przy drodze, które wytyczają tę drogę i pomagają szczęśliwie dotrzeć do celu. Tym celem w wypadku ewangelii Marka jest wyznanie wiary wespół z tym poganinem: „Naprawdę Jezus jest Synem Boga!”.

Uwierz w Jezusa – spotkaj Boga

            Lektura Ewangelii według świętego Marka – całej Ewangelii,  a nie tylko jej fragmentów! – jest dla nas drogą wiary, drogą poznawania Jezusa, odkrywania w Nim Boga, który stał się jednym z nas. Krocząc ta drogą, przemierzając stronice tej ewangelii, możemy osiągnąć cel: pogłębioną wiarę, że Bóg jest z nami „wczoraj i dziś, Ten sam i na wieki” (Hbr 13,8).

Zanurzeni w Bogu

„Czy nie wiecie, że my wszyscy, którzy  zostaliśmy zanurzeni w Chrystusa Jezusa, zostaliśmy zanurzeni w Jego śmierć? Zostaliśmy więc pogrzebani z Nim przez zanurzenie w śmierć, abyśmy tak, jak Chrystus został wskrzeszony z martwych dzięki chwale Ojca, i my prowadzili nowe życie” (Rz 6,3-4).

W pierwszą niedzielę Adwentu zainicjowaliśmy w Polsce w nowy program duszpasterski, który ma nas przygotować do obchodzenia w 2016 roku 1050. rocznicy chrztu Polski. Przeżywając ten rok pod hasłem „Wierzę w Syna Bożego”, warto może przyjrzeć się bliżej znaczeniu chrztu Jezusa, który w tym miesiącu świętujemy, by zrozumieć głębiej znaczenie naszego chrztu.

Jezus jest Synem Bożym

Ewangelista św Marek, przed opisem chrztu Jezusa przedstawia działalność Jana Chrzciciela, który ukazany jest jako ten, w którym wypełniają się zapowiedzi proroków (Mal 3,1; Iz 40,3), jako posłaniec zapowiadający nadejście Mesjasza, jako ten, który przygotuje mu drogę.

Niektórzy współcześni Janowi dostrzegali w nim oczekiwanego Mesjasza. On sam jednak stanowczo temu zaprzeczał. Określa się nie jako Mesjasz, lecz jako prorok, który zapowiada nadejście Mesjasza. Swoim ubiorem i stylem życia – „Jan nosił okrycie z sierści wielbłądziej i pas skórzany wokół bioder. Żywił się szarańczą i miodem leśnym” – Jan nawiązywał  do swego wielkiego prekursora –   proroka Eliasza (por. 2 Krl 1,8).

Prawdziwy Mesjasz zapowiedziany jest przez Jana jako „ten, który nadchodzi”, jako „potężniejszy”. Jan, mówiąc o sobie jako o kimś mniejszym od prawdziwego Mesjasza, używa obrazu biblijnego, niezbyt dzisiaj czytelnego. Otóż mówi, że jest niegodny „schylić się i rozwiązać rzemyk Jego sandałów”. Jan nawiązuje nie tyle do czynności wykonywanych przez niewolników,  co do pewnego starego zwyczaju opisanego w Księdze Rut – prawa lewiratu (Pwt 25,5-6). Według tego prawa, jeżeli jakiś mężczyzna umierał nie pozostawiając po sobie potomstwa, najbliższy jego krewny zobowiązany był poślubić wdowę po nim, by zapewnić jej potomka, który odziedziczy ziemię zmarłego. Jak czytamy w księdze Rut (4,1-9), jeżeli ktoś zrzekał się tego prawa, zdejmował sandał i przekazywał go temu, na kogo przenosił swój obowiązek krewnego.

Izrael wielokrotnie przedstawiany jest w Biblii jako wdowa, oblubienica oczekująca swego oblubieńca, którym jest sam Bóg (por. Iz 54,1-10, Oz 2). Jan Chrzciciel, daje do zrozumienia, że nie on jest tym oblubieńcem, nie jest on Mesjaszem, nie on jest tym, który poślubi Izraela wypełniając odwieczne proroctwa. Tym bardziej nie zamierza on przywłaszczyć sobie tego prawa – „pozbawić sandała” tego, który jest  prawomocnym oblubieńcem – Mesjasza, którego Jan jest tylko prekursorem. Sam Jezus powie o sobie później, że On właśnie jest „panem młodym” w tych zaślubinach Boga z Izraelem (por. Mk 2,19). To, że Jezus jest prawdziwym Mesjaszem, Synem Bożym, potwierdzone zostaje podczas Jego chrztu w wodach Jordanu, w znakach temu wydarzeniu towarzyszących.

Mówi ewangelista Marek, że Jezus wychodząc z wody ujrzał „rozdarte niebiosa” – ujrzał „dziurę w niebie”, która była oznaką tego, że oto zniesiony został podział pomiędzy tym co boskie i tym co ludzkie; nastawał czas bezpośredniej komunikacji Boga z człowiekiem. Dokonywało się to w Jezusie – człowieku będącym Synem Boga, namaszczonym Jego mocą, wypełnionym Jego Duchem, który spoczął na nim jak gołębica, rozpoznając w Nim swoje naturalne siedlisko. Słowa rozlegające się z nieba – Ty jesteś moim umiłowanym Synem, w Tobie mam upodobanie – są bezpośrednim cytatem z psalmu (2,7-9) – „Tyś Synem moim, ja cię dziś zrodziłem…” – i z Pieśni o Słudze Pana z księgi Izajasza (42,1) – „Oto mój sługa, którego podtrzymuję, wybrany mój, w którym mam upodobanie” – to swego rodzaju „formuła usynowienia” Jezusa przez Boga. Bóg rozpoznaje i uznaje w Jezusie swego Syna, jedynego, swego umiłowanego Sługę, który zrealizuje Boży plan zbawienia. Odniesienie do Pieśni o cierpiącym Słudze Pana przypomina nam już teraz, na początku działalności Mesjańskiej Jezusa, że ta działalność nosi na sobie piętno cierpienia – piętno krzyża.

Jesteśmy dziećmi Bożymi

            Święty Paweł, w tekście cytowanym na wstępie, uświadamia nam, że podobnie jak chrzest Jezusa, tak i nasz chrzest: jednoczy nas z Bogiem, czyni nas dziećmi Bożymi i daje nam udział w Bożym dziele Zbawienia – czyni nas już teraz uczestnikami Królestwa Bożego.

Chrzest, który, niestety, coraz częściej dla wielu z nas jest mało znaczącym rytuałem, czy wręcz tylko „wydarzeniem towarzyskim”, ma głębokie znaczenie dla naszej tożsamości. Poprzez ten sakrament, który jednoczy nas z Bogiem, jesteśmy włączeni w życie Boga, jesteśmy włączeni w życie Trójcy Świętej.

 Niestety nie zawsze znajduje to odzwierciedlenie w naszym życiu i w naszej religijności. Większość chrześcijan, zamiast żyć nowym życiem, zamiast dzielić się z innymi  radością nowego i pełnego życia w Bogu, ciągle jeszcze, z lekiem i trwogą, „zarabia sobie” na życie wieczne. Cały ich wysiłek skierowany jest nie tyle na rozszerzanie Królestwa Bożego, co na „zarabianie sobie” na własne zbawienie, jakby ono się jeszcze nie dokonało, lub dokonało w sposób niekompletny.

Warto może, byśmy przy okazji święta Chrztu Jezusa odnowili w sobie zbawczą moc i ożywczą radość przyjętego przez nas w dzieciństwie chrztu. Warto uświadomić sobie na nowo, że przez przyjęty przez nas chrzest, staliśmy się dziećmi Bożymi, żyjemy już w nowej rzeczywistości, żyjemy owocami zbawczej śmierci i zmartwychwstania Chrystusa.

Pomyślmy, jakże inaczej wyglądałyby nasze wspólnoty, i o ile aktywniejsze byłoby nasze zaangażowanie w budowanie Królestwa Bożego, w przemianę świata w którym żyjemy, gdybyśmy odkryli w pełni zbawczą moc przyjętego przez nas chrztu i żyli nią na co dzień.

Od religii do wiary

„Następnie Jezus poszedł ze swoimi uczniami do wiosek w pobliżu Cezarei Filipowej. Po drodze pytał swoich uczniów: Za kogo uważają mnie ludzie? Odpowiedzieli Mu: Za Jana Chrzciciela, inni za Eliasza, jeszcze inni za jednego z proroków. Wówczas zapytał ich: A wy za kogo Mnie uważacie? Na to Piotr odpowiedział: Ty jesteś Mesjasz” (Mk 8,27-29).

1 grudnia tego roku, w pierwszą niedzielę Adwentu, rozpoczyna się w naszym Kościele w Polsce nowy, tym razem czteroletni, program duszpasterski. Wydarzeniem wyznaczającym treść i główne akcenty tego programu jest 1050 rocznica chrztu Polski, którą  obchodzić będziemy w roku 2016. Stąd też ogólne hasło duszpasterskie na te cztery lata brzmi: „Przez Chrystusa, z Chrystusem, w Chrystusie. Przez wiarę i chrzest do świadectwa”.

Pierwszy etap tego programu, który inaugurujemy wraz z początkiem Adwentu, przebiegać będzie pod hasłem „Wierzę w Syna Bożego” i w sposób szczególny będzie poświęcony Słowu Bożemu – ma nas prowadzić do odnowionego spotkania z Bogiem, który wychodzi nam na spotkanie w naszej rzeczywistości przez słowa Pisma Świętego i w naszej osobistej relacji z osobą Jezusa Chrystusa. Można wiec powiedzieć, że mamy w naszym Kościele rzymskokatolickim w Polsce kolejny rok wiary.

„Życie” na dopalaczach

Znany warszawski kaznodzieja mówiąc o tym, że współczesny człowiek zamiast żyć pełnią życia wegetuje na wpół martwy „ożywiając się” jedynie od czasu do czasu różnego rodzaju sztucznymi „dopalaczami”, wśród nich - obok narkotyków, mediów, rozrywki i innych - wymienił także… religię. I choć to potraktowanie religii jako „dopalacza” może się komuś wydać skandalizujące czy nawet świętokradcze, to po wnikliwszej refleksji możemy rzeczywiście przyznać, że religia, praktykowana bez wiary, jest niczym innym jak tylko czymś w rodzaju „nakładki”, która daje złudne poczucie bezpieczeństwa. I tak jak narkotyk, który po dłuższym czasie, mimo zwiększanych dawek, nie jest w stanie zaspokoić „egzystencjalnego głodu”, podobnie i taka pusta religijność z czasem staje się „nieużyteczna”, czy też prowadzić może do alienacji. Potwierdzeniem tego są coraz szersze rzesze ludzi w naszym kraju odchodzące od praktyk religijnych, uznające je za „bezużyteczny i bezsensowny przeżytek”. Mimo że żyjemy w kraju jak nigdy wcześniej wypełnionym oznakami religijności – krzyże w szkołach i urzędach, na placach i przy drogach, święta kościelne obchodzone jako święta państwowe, procesje, pielgrzymki, peregrynacje, mnóstwo pięknych nowych kościołów, audycje religijne w radio i w telewizji – mimo tego wszystkiego z niepokojem i smutkiem obserwujemy jak coraz więcej ludzi, szczególnie młodych, nie postrzega religii jako istotnego wymiaru swego życia, lecz traktuje ją jako pusty, bezsensowny i bezużyteczny rytualizm. I tym może się rzeczywiście religia okazać, jeśli brakuje jej tego, co w niej zasadnicze – żywej wiary, czyli relacji z osobowym Bogiem, która nadaje sens wszelkim praktykom religijnym, które z tej relacji wypływają i ją umacniają. Religia, choćby najintensywniej praktykowana, ale bez wiary, jest niczym więcej jak tylko mniej lub bardziej okazałym, ale pustym opakowaniem.

Życie z wiary

            W Ewangelii Łukasza Jezus stawia retoryczne pytanie: „Czy Syn Człowieczy zastanie wiarę na ziemi, gdy przyjdzie?” (Łk 18,8). Nie pyta o praktyki religijne, nie pyta o ilość miejsc kultu, ale pyta o wiarę. W Ewangelii Mateusza znajdujemy jeszcze bardziej radykalne słowa Jezusa: „Nie każdy, kto mówi do mnie: Panie, Panie, wejdzie do Królestwa Niebios, ale ten, kto spełnia wolę Mego Ojca, który jest w niebie. W owym dniu wielu Mi powie: Panie, Panie, czy nie prorokowaliśmy w Twoim imieniu, czy w Twoim imieniu nie wypędzaliśmy demonów, i w Twoim imieniu nie dokonywaliśmy wielu cudów? Wtedy im oświadczę: Nigdy was nie znałem, odstąpcie ode Mnie wy, którzy się dopuszczacie bezprawia!” (Mt 7,21-23).

            Prorok Habakuk umieścił w swej księdze słowa Boga mówiącego: „Oto zginie ten, co jest ducha nieprawego, a sprawiedliwy żyć będzie dzięki swej wierności” (Ha 2,4). Słowa te znajdujemy w Biblii ponownie w liście świętego Pawła do Rzymian – „Nie wstydzę się Ewangelii, gdyż jest ona mocą Boga ku zbawieniu dla każdego wierzącego, najpierw dla Żyda, potem dla Greka, bo niej objawia się sprawiedliwość Boga z wiary ku wierze, jak jest napisane: A sprawiedliwy z wiary będzie żył” (Rz 1,16‑17) - i w liście do Hebrajczyków: „A mój sprawiedliwy z wiary będzie żył, lecz jeśli odstąpi, nie znajdę w nim upodobania” (Hbr 10,38). Wiara natomiast, jak każda relacja, rodzi się ze spotkania i rozmowy. Przypomina nam to święty Paweł w liście do Rzymian: „Jak mają wzywać Tego, w którego nie uwierzyli? Jak mają uwierzyć w Tego, którego nie usłyszeli? Jak mają usłyszeć bez tego, który by zwiastował? Jak zaś mieli zwiastować, jeśli by nie zostali posłani? Wiara przecież rodzi się ze słuchania, ze słuchania Słowa Chrystusa” (Rz 10,14-15.17).

Skorzystajmy więc z tego kolejnego zaproszenia, które kierują do nas nasi pasterze do regularnego spotykania się z Chrystusem, do wsłuchiwania się w Jego Słowo, do wchodzenia z nim w coraz głębszą przyjaźń i więź, byśmy uwierzyli w każde Jego słowo i znaleźli w tym Słowie Boga trwały fundament i głęboki sens dla naszego życia.